Van welke materialen zijn auto’s gemaakt?
Sloopauto’s worden vaak gezien als een hoop ijzer met afval er tussen. Maar met de juiste verwerkingsmethoden zijn auto’s juist schatkisten vol waardevolle materialen. Maar welke materialen bevatten auto’s eigenlijk? En hoeveel onderdelen bevat een gemiddelde auto? U kunt het hier ontdekken.
Auto’s; schatkisten vol waardevolle materialen
Auto’s bestaan uit een grote verscheidenheid aan grondstoffen die samen zorgen voor sterkte, veiligheid, comfort en functionaliteit. In de loop der jaren worden er steeds meer kunststoffen toegepast, mede dankzij de prijzen en het lage gewicht. Desondanks bevatten auto’s nog steeds een divers buffet aan materialen.
Metalen
Een gemiddelde auto weegt ongeveer 1.300 tot 1.600 kilogram. Het grootste deel daarvan bestaat uit metalen. Ongeveer 60 tot 65 % van het totale gewicht is staal en ijzer. Staal wordt gebruikt voor het chassis en de carrosserie vanwege zijn sterkte en relatief lage kosten, terwijl aluminium steeds vaker wordt toegepast om auto’s lichter en zuiniger te maken.
Daarnaast worden ook andere metalen gebruikt, zoals koper (voor bedrading en elektronica), zink (tegen roest), lood (in accu’s) en edelmetalen zoals platina, palladium en rhodium in de katalysator.
Kunststoffen
Naast metalen spelen ook kunststoffen een grote rol. Kunststoffen worden gebruikt in dashboards, bumpers, interieuronderdelen, kabelisolatie en talloze andere componenten, omdat ze licht, vormbaar en goedkoop zijn.
Volgens recente onderzoek ligt het gewicht aan kunststoffen in een gemiddelde auto rond de 200 kilo, wat ongeveer 15 tot 18 % van het totale voertuiggewicht is. Uiteraard wel afhankelijk van het type auto en het productiejaar. Deze aantallen zijn in de loop der jaren steeds verder gestegen. En het aandeel van naar verwachting verder blijven stijgen door de ontwikkeling van steeds sterkere kunststoffen. Maar ook door het lage gewicht van het materiaal, dat een groot voordeel is bij het lichter en dus zuiniger maken van auto’s.
Rubber
Het materiaal rubber is onmisbaar voor banden, afdichtingen, slangen en trillingsdempers. Deze materialen zijn vaak afkomstig van aardolie, waardoor de auto-industrie sterk verbonden is met de petrochemische sector.
De hoeveelheid rubber in auto’s is in de loop der jaren redelijk stabiel gebleven, gemiddeld gaat het om 5 à 6 %. Bepaalde onderdelen zijn vervangen door kunststof varianten maar banden bevatten bijvoorbeeld steeds meer rubber. Met name van elektrische voertuigen door het hogere gewicht.
Rubber uit auto’s kan grotendeels worden gerecycled, vooral uit afgedankte banden. De meest toegepaste methode is mechanische recycling: banden worden versnipperd tot rubbergranulaat, dat wordt gebruikt in sportvelden, speeltuinen, asfalt (rubberasfalt), vloeren en matten.
Daarnaast kan worden gekozen voor de recyclemethode devulkanisatie. Waarbij het rubber chemisch of thermisch wordt behandeld zodat het opnieuw kan worden verwerkt tot nieuw rubber. Dit is technologisch complexer, maar wint aan belang.
De meest lastige fase van rubberrecycling is de inzameling. Tijdens het demontageproces worden meestal alleen de banden gescheiden ingezameld. De overige onderdelen van rubber worden vershredderd met de rest van de auto en belanden vervolgens in een verbrandingsoven voor de productie van stroom.
Bekijk ook eens de informatiepagina over de werking van autobanden.
Glas
Verder bevatten auto’s uiteraard ook vrij veel glas, gemiddeld 3 tot 4 % van het totale gewicht. Het wordt gemaakt van zand, kalk en soda. Gehard glas kan relatief eenvoudig worden verwerkt, omdat het bij breuk in kleine stukjes uiteenvalt. Dit glas wordt vermalen en kan opnieuw worden gebruikt in de glasindustrie of als grondstof in andere toepassingen, zoals isolatiemateriaal of schuimglas. Gelaagd glas is lastiger, omdat het bestaat uit twee glaslagen met daartussen een kunststoffolie (meestal PVB). Deze lagen moeten eerst van elkaar worden gescheiden voordat hoogwaardig hergebruik mogelijk is.
Textiel en schuim
Tot slot zijn er textiel en natuurlijke materialen, zoals stoffen of leer voor bekleding, en soms hout of houtvezels in luxe interieurs. Al deze grondstoffen samen maken een auto tot een complex product, waarin traditionele materialen steeds vaker worden gecombineerd met nieuwe, duurzamere alternatieven.
Autostoelen bevatten het grootste aandeel textiel. Recycling van autostoelen begint met het demonteren. Vervolgens worden de metalen delen gescheiden van de stoffen en kunststoffen. Het schuim (polyurethaan) waarmee de stoelen zijn opgevuld, kan deels mechanisch worden versnipperd en gebruikt als vulmateriaal in nieuwe producten, zoals tapijten, matten of geluidsisolatie. Sommige processen zetten het polyurethaan om in chemicaliën die opnieuw als grondstof voor kunststoffen kunnen dienen.
Accu’s en accupakketten
Moderne elektrische auto’s gebruiken meestal lithium‑ion‑accu’s. Een accupakket is opgebouwd uit honderden tot duizenden individuele cellen die samen het vermogen leveren om de auto te laten rijden.
Heeft een accupakket niet meer voldoende capaciteit voor effectief autogebruik, dan kan het soms nog wel worden gebruikt als energieopslag in een woning of bedrijf. Wanneer de capaciteit verder afneemt, zal het pakket het recycleproces in gaan.
De accu’s bevatten materialen als nickel, kobalt, grafiet, koper, Aluminium met een kunststof en metalen behuizing. Tussen deze materialen zit een elektrolyt; een vloeistof of gel waar ionen door kunnen bewegen tussen de kathode en anode. Een deel van deze materialen zijn moeilijk te winnen, waardoor het belang van recycling groot is.
Bevatten elektrische auto’s andere materialen dan brandstofauto’s?
Elektrische auto’s bevatten andere hoeveelheden en soms ook andere soorten materialen vergeleken met brandstofauto’s, vooral door het accupakket en de elektromotor. De verschuivingen zijn vooral merkbaar bij metalen en zeldzame elementen.
Het grootste verschil zit in het accupakket, dat bij een gemiddelde elektrische auto 300 tot 600 kilo kan wegen. Dit pakket bestaat voor een groot deel uit materialen als lithium, kobalt, nickel, koper en aluminium. Lithium, kobalt en nickel zitten in de batterijcellen zelf, koper in de bekabeling en aluminium in de behuizing. In een brandstofauto komen deze zeldzame metalen nauwelijks voor; daar overheerst staal en traditionele metalen in motor en transmissie. Wel bevatten alle auto’s koper in de vorm van de bekabeling. Zo bevat een gemiddelde auto met een fossiele brandstof maar liefst 1 tot 2 kilometer kabel. In een elektrische auto kan wel 3 tot 5 kilometer elektronicakabel verwerkt zijn.
Verder wordt in een elektrische auto vaak meer koper toegepast. Voor het accupakket maar ook voor de elektromotor en de grotere hoeveelheid elektrische bedrading. Terwijl een conventionele auto gemiddeld 20 tot 25 kilo koper bevat, kan een elektrische auto 50 tot 80 kilo koper bevatten. Aluminium wordt daarnaast ook meer gebruikt in het chassis en de aandrijving om de elektrische auto zo licht mogelijk te houden.
Welke onverwachte materialen werden ooit in auto’s gebruikt?
Metalen, rubber, glas, textiel en kunststoffen zijn materialen die je verwacht in een auto. Maar in de rijke autogeschiedenis zijn ook allerlei onverwachte en soms zelfs bizarre materialen gebruikt. Vaak om de auto uniek te maken, uit schaarste of als experiment. Je vindt hier enkele voorbeelden van verrassende materialen.
In de jaren 30 en 40 werd in sommige auto’s hout gebruikt als dragend onderdeel van de carrosserie. Deze auto’s kregen de bijnaam “woodies”. Hout was relatief goedkoop, makkelijk te bewerken en beschikbaar, maar bleek gevoelig voor vocht en slijtage.
Tijdens de Tweede Wereldoorlog en vlak daarna werd vanwege metaaltekorten geëxperimenteerd met karton en vezelplaat. Sommige voertuigen kregen interieurpanelen, dashboards en zelfs carrosseriedelen van samengeperst karton of houtvezel. Deze materialen waren licht en goedkoop, maar uiteraard niet erg duurzaam of veilig.
In de jaren 50 en 60 experimenteerden fabrikanten met kunststof carrosserieën. De Chevrolet Corvette was beroemd om zijn carrosserie van glasvezelversterkte kunststof. Dit was destijds revolutionair, omdat kunststof vooral bekend stond om huishoudelijke producten en niet om structurele toepassingen in auto’s.
Een ander onverwacht materiaal is kurk, dat werd gebruikt als isolatie tegen geluid en trillingen. Kurk is licht, veerkrachtig en goed isolerend. Het werd vooral toegepast in oudere voertuigen en soms in raceauto’s, waar gewicht en geluidsdemping belangrijk waren.
In de huidige moderne tijden wordt vooral geëxperimenteerd met verrassende biologische en gerecyclede materialen. Zo worden tegenwoordig hennepvezels, vlas, katoenafval, gerecyclede PET-flessen en zelfs ananasvezels gebruikt in deurpanelen, dashboards en bekleding. Deze materialen waren vroeger ondenkbaar in auto’s, maar passen nu bij duurzaamheidseisen.
Hoe worden accupakketten uit auto’s gerecycled?
Eerst zal het accupakket zorgvuldig uit het voertuig moeten worden verwijderd door een monteur met een gericht E-certificaat. Dit in verband met de risico’s van de hoge spanningen. Vervolgens worden de pakketten gedemonteerd; metalen behuizingen, elektronica en stroomverbinders worden gescheiden van de cellen. De individuele cellen worden daarna vaak mechanisch verkleind, bijvoorbeeld door shredden, zodat de verschillende materialen eenvoudig van elkaar gescheiden kunnen worden. Daarna volgt de chemische verwerking, waarbij waardevolle metalen zoals lithium, cobalt, nickel en koper worden teruggewonnen. Dit kan worden gedaan door een scheidingsproces waarbij chemicaliën de metalen oplossen en selectief scheiden. Ook kan worden gekozen voor een proces waarbij de scheiding plaats vindt door verhitting.
Het gerecyclede materiaal kan vervolgens weer worden gebruikt voor nieuwe batterijen of andere toepassingen, waardoor de vraag naar primaire grondstoffen vermindert en de milieu-impact van mijnbouw afneemt.
Autorecycling anno 2026
Ondanks de huidige moderne tijden verdwijnen veel van de waardevolle materialen uit auto’s in de verbrandingsoven. Doordat met de opgewekte warmte, vervolgens stroom wordt opgewekt, valt deze methoden onder recycling. In de ogen van Autodemontage Klaas Boer valt dit niet onder recycling omdat de materialen verloren gaan. Ook ontstaan er veel verbrandingsgassen. In onze ogen heeft de autorecyclingbranche daarom nieuwe werkmethoden nodig.
Meer ambitie en daadkracht op het gebied van behoud van materialen. Dus meer scheiden bij de bron in plaats van materialen proberen te scheiden nadat de sloopauto’s zijn vershredderd in kleine delen. Via deze methode gaan namelijk relatief veel materialen verloren. Daardoor zullen fabrikanten (waardevolle) materialen moeten inkopen, vaak uit landen buiten Europa. Door de materialen meer te gaan scheiden bij de bron, blijven de waardevolle materialen beschikbaar voor Nederland. Milieutechnisch en economisch een mooie circulaire verbetering.
Lees bijvoorbeeld ook eens het artikel over de Internationale recyclepilot van de Global Impact Coalition waar we onderdeel van zijn. Of de pagina over het recyclen van auto’s.
Of bekijk onze pagina vol blogartikelen.